Cừu trên đồi, bò sữa ở đồng cỏ, lúa mì ở miền đông — nông nghiệp Anh phân vùng rất rõ theo địa hình và khí hậu, và điều đó quyết định cả thực phẩm lẫn cảnh quan.
- Chăn cừu chiếm ưu thế ở vùng đồi núi phía bắc, Wales và Scotland.
- Bò sữa tập trung ở vùng đồng cỏ ẩm phía tây.
- Cây lương thực tập trung ở miền đông và nam England, nơi đất tốt và khô hơn.
- Chính sách hỗ trợ nông nghiệp đã thay đổi sau khi Vương quốc Anh rời Liên minh châu Âu.
Phân vùng nông nghiệp
Có logic rõ ràng, và nhìn bản đồ mưa là đoán được.
Miền tây ẩm và nhiều mưa nên hợp cỏ — đó là vùng chăn nuôi bò sữa và bò thịt.
Miền đông khô hơn và đất tốt hơn nên hợp cây trồng — lúa mì, lúa mạch, cải dầu và khoai tây.
Vùng đồi núi cao quá dốc và lạnh cho cây trồng, nên chăn cừu là lựa chọn duy nhất khả thi — và đó là lý do cừu xuất hiện khắp Wales, vùng cao Scotland và bắc England.
Vùng đất thấp khô hạn ở đông England từng là đầm lầy, đã được tháo nước từ nhiều thế kỷ trước và nay là đất canh tác rất màu mỡ — nhưng cũng là vùng có rủi ro ngập.
Về quy mô: trang trại Anh nói chung lớn hơn trang trại ở nhiều nước châu Âu khác, hệ quả của lịch sử phân chia đất mà bài đầu chuyên mục đã nói.
Về lao động: nông nghiệp Anh phụ thuộc đáng kể vào lao động thời vụ, đặc biệt trong thu hoạch rau quả — và đây là chủ đề chính sách đang được bàn.
Thay đổi chính sách sau khi rời Liên minh châu Âu
Phần quan trọng với ai quan tâm đầu tư nông nghiệp hoặc đất đai.
Trước đây nông nghiệp Anh nhận hỗ trợ theo khuôn khổ chính sách nông nghiệp chung của Liên minh châu Âu, chủ yếu tính theo diện tích đất.
Sau khi rời khối, Vương quốc Anh xây dựng chính sách riêng, và hướng được công bố là chuyển dần sang trả tiền cho các hoạt động mang lại lợi ích công về môi trường.
Điểm cần nhớ: bốn vùng có chính sách nông nghiệp riêng — England, Scotland, Wales và Bắc Ireland mỗi nơi tự thiết kế, vì nông nghiệp là lĩnh vực đã phân quyền.
Đây lại là ví dụ nữa cho lãnh địa của site này: một câu hỏi về nông nghiệp ở Vương quốc Anh luôn phải hỏi tiếp "ở vùng nào".
Với người tính đầu tư: không dựa vào bài viết nào để tính hỗ trợ — chính sách đang trong giai đoạn chuyển đổi, và phải tra thông báo hiện hành của cơ quan phụ trách của chính vùng đó.
Và thương mại nông sản với Liên minh châu Âu nay có thủ tục hải quan, điều không tồn tại trước đây — ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng của cả người xuất lẫn người nhập.
Thực phẩm địa phương
Phần thú vị nhất cho người sống ở đây.
Phô mai là mặt hàng nổi bật — Anh có nhiều loại phô mai vùng miền, và một số tên gọi được bảo hộ xuất xứ nên chỉ sản phẩm làm đúng vùng mới được mang tên.
Thịt cừu vùng đồi được đánh giá cao, và một số vùng có chỉ dẫn địa lý riêng.
Hải sản từ các cảng ven biển — cua, tôm hùm, sò và cá thu, phần lớn được xuất khẩu.
Táo và rượu táo lên men ở miền tây nam, với các giống táo địa phương rất nhiều.
Rượu vang Anh là ngành mới đang phát triển ở miền nam, nơi có đất phấn tương tự vùng làm rượu nổi tiếng bên kia eo biển.
Chỗ mua: chợ nông sản họp định kỳ ở nhiều thị trấn, cửa hàng nông trại bán trực tiếp, và ngày càng nhiều trang trại bán hộp rau theo tuần.
Với người Việt: nguyên liệu châu Á có ở siêu thị chuyên và ngày càng có trong siêu thị lớn, nhưng ở vùng nông thôn xa thì lựa chọn hẹp hơn nhiều so với thành phố — đây là điều nên tính trước khi chọn nơi ở.
Ẩm thực đang được đánh giá lại
Định kiến cũ về đồ ăn Anh không còn phản ánh thực tế.
Bữa trưa Chủ nhật với thịt nướng là truyền thống trung tâm, phục vụ ở hầu hết quán rượu.
Bữa sáng đầy đủ kiểu Anh có biến thể riêng ở Scotland, Wales và Bắc Ireland — thành phần khác nhau theo vùng.
Bánh nướng nhân mặn là món ăn đường phố truyền thống, và bản vùng Cornwall được bảo hộ tên gọi.
Ẩm thực Nam Á đã thành một phần của ẩm thực Anh — nhiều món phổ biến nhất nước là sản phẩm của cộng đồng nhập cư, và đây là thay đổi văn hoá thật chứ không phải chuyện phụ.
Phong trào dùng nguyên liệu địa phương theo mùa đã thay đổi hẳn nhà hàng ở Anh trong vài thập kỷ qua.
Với người mới tới: đừng đánh giá đồ ăn Anh qua đồ ăn sẵn ở siêu thị — ăn ở quán rượu làng tử tế hoặc chợ nông sản cho trải nghiệm khác hẳn.
Vì sao cừu ở khắp vùng đồi Anh?
Vì vùng đồi núi quá dốc và lạnh cho cây trồng, nên chăn cừu là lựa chọn khả thi duy nhất — đó là lý do cừu xuất hiện khắp Wales, vùng cao Scotland và bắc England.
Chính sách nông nghiệp Anh có thay đổi không?
Có — sau khi rời Liên minh châu Âu, Vương quốc Anh xây dựng chính sách riêng và đang trong giai đoạn chuyển đổi. Bốn vùng mỗi nơi tự thiết kế, nên phải tra thông báo hiện hành của vùng cụ thể.
Mua thực phẩm địa phương ở đâu?
Chợ nông sản họp định kỳ ở nhiều thị trấn, cửa hàng nông trại bán trực tiếp, và ngày càng nhiều trang trại bán hộp rau theo tuần.
Mua nguyên liệu châu Á ở nông thôn có dễ không?
Khó hơn thành phố nhiều — siêu thị chuyên châu Á tập trung ở đô thị, nên nếu nấu món Việt thường xuyên thì đây là điều nên tính trước khi chọn nơi ở.
