Phần lớn nhà ở các thành phố công nghiệp cũ được xây từ thời Victoria. Nhà đẹp nhưng có mấy vấn đề phải biết trước — và đây là kiến thức mà người Việt mới sang thường thiếu.
- Nhà liền kề là kiểu nhà phổ biến nhất ở các thành phố công nghiệp cũ.
- Nhà xây trước giữa thế kỷ 20 thường có tường đặc, không có lớp cách nhiệt giữa hai lớp gạch.
- Ẩm là vấn đề phổ biến của nhà cũ ở Anh.
- Nhà cho thuê phải có chứng chỉ hiệu suất năng lượng đạt mức tối thiểu theo quy định.
Nhà liền kề là gì
Nhà liền kề là dãy nhà xây sát nhau chung tường, mỗi căn thường hẹp ngang và sâu, có sân sau nhỏ.
Gốc gác: xây hàng loạt cho công nhân trong thời kỳ công nghiệp, nên tập trung quanh các khu nhà máy cũ.
Ưu điểm: giá thấp hơn nhà riêng biệt, ấm hơn nhờ chung tường với nhà bên, và thường gần trung tâm.
Nhược điểm: cách âm với nhà bên kém, không có chỗ đỗ xe riêng ở nhiều dãy, và không gian ngoài trời hạn chế.
Các kiểu nhà khác ở Anh: nhà đôi chung một tường, nhà riêng biệt, và căn hộ — mỗi loại một mức giá.
Với người thuê: nhà liền kề là loại phổ biến nhất ở các thành phố miền bắc, và cũng là loại có giá dễ chịu nhất.
Vấn đề ẩm — điều phải kiểm kỹ nhất
Đây là phần quan trọng nhất của bài này.
Ẩm là vấn đề phổ biến của nhà cũ ở Anh, do kết cấu, do khí hậu mưa nhiều và do thông gió kém.
Có mấy dạng ẩm khác nhau: ẩm từ mặt đất dâng lên, ẩm thấm qua tường từ ngoài vào, và ẩm ngưng tụ từ hơi nước trong nhà.
Dạng cuối là dạng người ở góp phần gây ra, và xử lý bằng thông gió cùng sưởi đúng cách — nguyên tắc giống như hệ thống này đã nói kỹ ở site về nước Đức.
Với người Việt: nấu nhiều món có hơi nước và phơi quần áo trong nhà là hai nguồn ẩm lớn nhất — nên phải bật quạt hút và mở cửa sổ khi nấu, và phơi đồ nơi thông thoáng.
Khi đi xem nhà, kiểm: vết ố trên tường và trần, mùi ẩm mốc, sơn bong tróc ở chân tường, và góc tường phía sau đồ đạc.
Và chủ nhà có trách nhiệm xử lý ẩm do lỗi kết cấu — quy định về nghĩa vụ này đã được siết chặt hơn trong những năm gần đây, nên người thuê có quyền yêu cầu khắc phục.
Sưởi và cách nhiệt
Khoản ảnh hưởng trực tiếp tới hoá đơn hằng tháng.
Nhà xây trước giữa thế kỷ 20 thường có tường đặc, không có khoảng trống giữa hai lớp gạch để nhồi cách nhiệt.
Hệ quả: thất thoát nhiệt nhiều hơn nhà mới, và hoá đơn sưởi cao hơn.
Những gì nên kiểm khi xem nhà: cửa sổ có hai lớp kính không, mái có cách nhiệt không, và hệ thống sưởi thuộc loại gì cùng tuổi đời.
Nhà cho thuê phải có chứng chỉ hiệu suất năng lượng, và chứng chỉ này xếp hạng nhà theo thang từ hiệu quả nhất tới kém nhất.
Quan trọng: người thuê có quyền xem chứng chỉ này trước khi ký, và nhà cho thuê phải đạt mức tối thiểu theo quy định.
Cách dùng thực tế: hỏi xem chứng chỉ để ước lượng hoá đơn sưởi — chênh lệch giữa nhà xếp hạng cao và thấp là khoản thật mỗi tháng.
Danh mục kiểm khi xem nhà
Gom lại thành danh sách dùng được ngay.
Dấu hiệu ẩm — tường, trần, chân tường, sau đồ đạc, và mùi trong phòng kín.
Cửa sổ — có hai lớp kính không, khung có kín không, mở đóng có trơn không.
Hệ thống sưởi — loại gì, còn hoạt động không, lần kiểm định gần nhất là khi nào.
Chứng chỉ năng lượng — xin xem bản chính.
Thiết bị an toàn — báo khói, báo khí, và giấy kiểm định thiết bị dùng khí đốt.
Áp lực nước và thoát nước — mở vòi và xả thử.
Mua nhà cũ: những khoản dễ phát sinh
Phần cho người tính chuyện mua chứ không chỉ thuê.
Nên thuê khảo sát kỹ thuật trước khi mua nhà cũ — có nhiều mức khảo sát, và với nhà xây lâu năm thì mức chi tiết là đáng tiền.
Các vấn đề khảo sát hay phát hiện: ẩm, nứt kết cấu, mái cần thay, hệ thống điện cũ, và hệ thống sưởi hết tuổi thọ.
Hệ thống điện cũ cần kiểm định — nhà chưa được nâng cấp có thể cần đi lại dây, và đây là khoản lớn.
Mái và cửa sổ là hai khoản tốn nhất khi phải thay.
Về pháp lý: cần biết nhà thuộc hình thức sở hữu nào — sở hữu trọn hay quyền sử dụng có thời hạn, vì hình thức thứ hai có phí hằng năm và thời hạn còn lại ảnh hưởng tới giá trị.
Đây là điểm rất quan trọng với căn hộ, và người mua cần luật sư giải thích rõ trước khi ký.
Và thủ tục mua nhà ở Scotland khác England và Wales, như chuyên mục về bốn vùng đã nói.
Và hỏi hoá đơn năng lượng của người ở trước — con số thật nói lên nhiều hơn mọi mô tả.
Nhà liền kề ở Anh là gì?
Dãy nhà xây sát nhau chung tường, mỗi căn hẹp ngang và sâu — xây hàng loạt cho công nhân thời công nghiệp, nay là loại nhà phổ biến nhất ở các thành phố miền bắc.
Vì sao nhà cũ ở Anh hay bị ẩm?
Do kết cấu cũ, khí hậu mưa nhiều và thông gió kém — với dạng ẩm ngưng tụ thì người ở góp phần gây ra, xử lý bằng thông gió và sưởi đúng cách.
Chứng chỉ hiệu suất năng lượng để làm gì?
Xếp hạng nhà theo mức hiệu quả năng lượng — người thuê có quyền xem trước khi ký, và dùng để ước lượng hoá đơn sưởi.
Đi xem nhà nên kiểm gì?
Dấu hiệu ẩm, cửa sổ hai lớp kính, hệ thống sưởi và lần kiểm định, chứng chỉ năng lượng, thiết bị báo khói báo khí, và xin xem hoá đơn năng lượng của người ở trước.